GEYCEK'TE KI� EKME�� NASIL YAPILIRDI? [�ye hanifihoca]

Fri, 10 Apr 2009 19:40:35 +0400

Gelenek ve g�reneklerimiz (T�relerimiz):: GEYCEK'TE KI� EKME�� NASIL YAPILIRDI?
GEYCEKTE KI� EKME��
Yaz sona eripte sonbahar�n ucu g�r�n�nce G�zel k�y�m Geycek’te k�� ekme�i i�in haz�rl�klar ba�lar. Yakacak temin edebilmek i�in a�illarda k�klar s�p�r�l�p elenir ve g�bre torbalar�na doldurulup yakacak damlar�na �ekilir. Ayr�ca temeklerde yakacaklarda unutulmaz. Derken beklenen an gelir ve evlerde tatl� bir tela� ba�lar. Herkes birka� g�n �nceden ekmek yapmak i�in kom�ularla s�zle�ir, buna ke��ikle�me denir.
Ekmek yap�lacak g�n�n gecesinde un �uvallar� besmeleyle a��l�p dikkatli bir �ekilde ��kar�l�p elenir. Kurtlan�p kurtlanmad��na bak�l�r. Eleme i�i bitince ilaanlere unlar al�n�r ve de �nceden haz�rlanm�� olan �l��l� su ki buna desti suyu deniyor. Hamurlar yo�rulmaya ba�lan�r. Bu yakla��k bir iki saat s�rer.Bu �ok g�zel bir and�r. Annelerimiz,bac�lar�m�z bir t�rk� ritminde i�lerini �abucak ama dikkatlice yaparlar. Bu s�rada t�rk�lerde ��r�l�r.
Gesiba�lar�nda dolan�yorum
Yitirdim yarimi
Anam aran�yorum
Atma yarim beni
Bir �ift s�z�ne g�veniyorum
Hamur yo�urma i�i bitince sabah i�in etraf d�zenlenir. Tand�r kay�lm��, yakacaklar getirilmi�, ekmek tahtalar� ve oklava, evraa� haz�rlanm��t�r. Sonra parp�lama - so�anlama -yapmaya ba�lan�r. Parp�lama: so�an,domates,ya�,biber,varsa s�zg�ttan yap�l�r ve dolaba konup yar�na haz�r tutulur.
Sabah g�n ��madan tand�r yak�l�p hamur bezileri al�n�r. Bu s�rada ekmek yapacak kom�ular gelmeye ba�larlar.Eli �abuk oldu�una inan�lan birisine:
--- K�z allasen sen ba�la, elin car�, i� �abuk bitsin denir.
Bu arada yava� oldu�una inan�lan birisinin ekme�e ba�lamas�ndan da korkulur.
Genellikle iki tahta ve bir ekmek eviren ve birde bezi alan kad�n grubu bu i�i yapar ama bazen yard�ma gelenlerinde kat�l�m�yla ��nc� tahtada devreye girebilir.
A�z� iyi i� yapan kad�nlar olursa ekmek yapanlar�n aras�nda: g�ndemdeki dedikodular, gelin-kaynana, konu-kom�u tekrar tekrar ele al�n�r. Kiminin k�z�, kiminin o�lu, kiminin gelini, kiminin h�s�m�, kiminin emmisi, day�s� neler yapm�� anlat�l�r, ��z�mlemeler yap�l�r. Kad�nlar kendi kendilerine bir �e�it terapi uygulamas� yaparlar da fark�na varmazlar.
Ekmek yap�ld��n� bilen konu kom�u ��rek �ektirmek i�in ekmek tand�r�n�n �evresinde dolu�urlar.
- Kolay gelsin , bereketli olsun! dilekleriyle ��rek yapt�rmaya ba�larlar.
- Bac�s� o�lan senin ��reani pek ��yor. Parp�lamal�dan yapsan olmaz m�?
Bir ba�kas� yumurtal�, peynirli, ��kelekli, s�zg�tl� ��rek isterlerde isterler. Bu arada �feleme�li d�r�m� de unutmamak gerekir.
�imdiki nesil �feleme�li d�r�m� bilmez tabii. Mis gibi tereya��n�n yeni pi�mi� ekme�e s�r�lerek iyice emmesi sa�lan�r. Sonra k��k par�alara ayr�lan �feleme� ba�ka bir ekme�in i�ine sar�l�p d�r�l�r. Olsa da yesek nas�l olur?
Ekmek sahibi ��rek yapt�rmaya gelenlerin say�s� artt�k�a g�zleri daral�r, ekmek yapanlar� oyalad��n� d��nerek karn� �i�er. Gelenler, ekmek yapmaya otururlarsa pek memnun olur.
Bizde ekmek yapmalar b�yle s�r�p gider ho�sohbetler, e�lenceli taklitler, t�rk�ler, hikayeler anlat�l�r, bir de bak�l�r ki beziler bitmi�, g�n ikindi olmu�tur. Ev sahibinin haz�rlad�� yemekler yenir, demlenmi� mis gibi �aylar yudumlan�r, hay�rl� ekmek olmas�,g�le g�le yenmesi dilekleriyle vedala��l�r. Ha unutmadan s�yleyeyim tand�r�n ate�ine destinin i�inde hedik konur. G��mle su �s�t�l�r, evin temizli�i yap�l�r, ekmekler serilip havaland�r�lmaya b�rak�l�p tand�rdan al�nan suyla y�kan�l�p final yap�l�r.
�imdilerde bu adetleri ya�atanlar vard�r san�r�m. Ama bizim i�in biraz nostalji biraz da konu kom�uda yap�l�p ta bize de nasip olan ��rekler bi�iminde devam ediyor. Sab�rs�zl�kla T�rkiye d�nd��m�zde bu g�zel anlar� ya�amak umudu ile ge�mi�in g�n�l yakan adetlerini �zlemle hat�rl�yor, t�m dostlara sa�l�k ve esenlikler diliyorum…
Bu yaz�da �ocuklu�umdaki k�� ekmeklerini yaparken hat�r�mda kalan konu kom�udan �lenlere Y�ce Allah’tan rahmet , kalanlara sa�l�k ve s�hhat diliyorum.Zerfe Bac�, Latife Teyze, Uhu Bac�, G�lizar Teyze,A�iyi Bac�, Havise Bac�, �ncili Bac�, Kiraz Bac�…. Hakk�n rahmetine kavu�tular. �n�allah Cenab’� Hak cennetine al�r…
11.10.2008/ s.arabistan/medine
Mustafa �AH�N-hanifihoca-

Cvp: SAYA GEZMEK [�ye hanifihoca]

Fri, 26 Dec 2008 21:36:35 +0400

Gelenek ve g�reneklerimiz (T�relerimiz):: SAYA GEZMEK
geyce�in eli kalem tutan ve ge�mi�imizi, yani saya gezilen o g�nleri ya�ay�p bilenlerin bizim k�y�m�ze ait bir saya gezme yaz�s� yazmas� ve bizi anlatmas� yerinde olacakt�r. haydi bu konuda bilgisi olan arkada�lar g�rev sizi bekliyor.. �zellikle a��r beyi..

Geycek.ORG :: Forum

GEYCEK'TE KI� EKME�� NASIL YAPILIRDI? [�ye hanifihoca]

Cvp: SAYA GEZMEK [�ye hanifihoca]